تقویت‌کننده اکتان یا اکتان بوستر یکی از انواع مکمل سوخت است که به‌منظور عملکرد بهتر، صرفه‌جویی در مصرف سوخت و افزایش عدد اکتان آن طراحی شده است. بسیاری افراد فکر می‌کنند اکتان بوستر محصولی جادویی است که عملکرد خودرو را به شکلی رویایی افزایش می‌دهد. در این مطلب درباره اکتان بوستر، مزایای واقعی آن، نحوه مصرف آن و همچنین بهترین اکتان بوستر برای خودروی شما صحبت خواهیم کرد.

اکتان و درجه‌بندی اکتان چیست؟

قبل از اینکه بدانیم اکتان بوستر چیست، ابتدا بیایید ببینیم خود اکتان به چه معناست.

اکتان هیدروکربنی است که از فرآوری نفت به دست می‌آید. فرمول شیمیایی آن C8H18 است. درجه‌بندی اکتان یا عدد اکتان، معیار استاندارد برای اندازه‌گیری میزان توانایی سوخت در برابر فشرده‌سازی است. هرچه عدد اکتان بیشتر باشد، سوخت قبل از احتراق می‌تواند فشار بیشتری را تحمل کند.

عدد اکتان را با دو عامل اندازه‌گیری می‌کنند. یکی RON (شماره اکتان تحقیقی) و MON (شماره اکتان موتور). اولی با ضربه‌زدن موتور در سرعت کم و متوسط ارتباط دارد و دومی مربوط به سرعت‌های بالاست. هر موتور به گونه‌ای طراحی شده است که با عدد اکتان خاصی بهترین عملکرد را دارد.

عدد اکتان سوخت معمولی، ۸۷ است. سوخت درجه متوسط از ۸۸ – ۹۰ است و سوخت ممتاز با اکتان ۹۱ – ۹۴ درجه‌بندی می‌شود. این بالاترین عدد اکتانی است که برای مصرف‌کنندگان عادی مناسب است.

اما خودروهایی که در مسابقات اتومبیل‌رانی شرکت می‌کنند، باید از سوخت دارای درجه‌بندی اکتان بالاتر در حد ۹۸ استفاده کنند. برخی از آنها حتی باید از ۱۰۰ و ۱۰۵ استفاده کنند.

اکتان بوستر چیست؟

اکتان بوسترها در واقع مواد تقویت‌کننده افزودنی به سوخت هستند. این محصول با افزایش درجه اکتان سوخت عملکرد خودرو را افزایش می‌دهد. با افزایش درجه اکتان، پیش‌احتراق دشوارتر صورت می‌گیرد. بنابراین میزان فشار یا تراکم بالاتر می‌رود که این به نوبه خود بهبود عملکرد موتور را به همراه خواهد داشت.

انواع اکتان بوستر

اکتان بوسترها بر دو نوع هستند که یکی از آنها برای اضافه‌کردن به سوخت بی‌کیفیت و جبران اکتان پایین آن است و دیگری برای افزایش عملکرد موتور خودرو. بسته به هدفی که دارید می‌توانید از هر یک از این دو نوع اکتان بوستر استفاده کنید.

ویژگی‌های بهترین اکتان بوستر

ویژگی‌های اکتان بوستر بر اساس درجه اکتان و ترکیباتی که در تهیه آن به کار رفته است، تعیین می‌شود:

۱. درجه اکتان

هر نوع اکتان بوستر، مقدار اکتان سوخت را تا درجه خاصی افزایش می‌دهند. اگر می‌خواهید وسیله نقلیه‌تان بهترین درجه عملکرد را داشته باشد، باید رتبه اکتان بالاتری را ارائه دهد. البته این به‌معنای گران‌تر بودن آن محصول هم هست.

۲. ترکیبات به‌کاررفته

اکتان بوسترها ممکن است از ترکیبات مختلفی تهیه شده باشند، بااین‌حال بیشتر آنها معمولا مخلوطی از تترا اتیل سرب، الکل‌ها (از جمله اتانول)، کمی متیل پروپیل، منگنز، تولوئن و اترها به‌عنوان مواد پایه هستند. اکتان بوستر معمولی حاوی گلیسرول، اتانول یا متیل پروپانول است.

برخی از انواع اکتان بوسترها حاوی مواد مؤثر مانند MMT (متیل سیکلو پنتا دینیل منگنز تری کربنیل) و نفت سفید هم هستند.

نکته: بهتر است حتی‌الامکان از اکتان بوستر بدون سرب استفاده کنید، زیرا سرب در سوخت باعث می‌شود سنسورهای اکسیژن تحت‌تأثیر قرار بگیرند یا آسیب ببینند.

مزایای اکتان بوستر برای خودروها

اکتان بوستر مزایای زیادی دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش عملکرد موتور

اکتان بوستر برای افزایش تراکم سوخت قبل از احتراق به کار می‌رود. در نتیجه، قدرت موتور خودرو افزایش یافته و کارایی آن بهتر خواهد شد.

• افزایش توان (اسب‌بخار)

موتور خودروی شما برای عملکرد بهتر باید سطح اکتان بالاتری داشته باشد. افزایش نسبت تراکم سوخت با اکتان بالا باعث افزایش توان یا اسب بخار می‌شود.

• کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای

اکتان بوستر باعث می‌شود کربن کمتری در موتور تجمع کند و با این کار به کاهش آلایندگی کمک می‌کند. تجمع بیش‌ازحد کربن در موتور خودرو به عملکرد ضعیف و حتی متوقف‌شدن خودرو می‌شود.

• جلوگیری از ضربه‌زدن موتور

ضربه موتور یا ناک (knock) صدایی است که در اثر احتراق پیش از موعد مخلوط سوخت- هوا در سیلندر خودرو ایجاد می‌شود. استفاده از اکتان بوستر به‌مقدار مناسب می‌تواند به عملکرد درست خودرو کمک کند و احتمال آسیب‌دیدن موتور را به‌دلیل ضربه کاهش دهد.

معایب استفاده از اکتان بوستر

با وجود مزایای اکتان بوستر، باید به یاد داشته باشید که استفاده مرتب از آن می‌تواند به فرسودگی و خرابی موتور منجر شود. برخی از این محصولات حتی باعث می‌شوند شمع خودرو زودتر از آنچه باید، خراب شود. دلیل این امر وجود ترکیبات MMT است، همان ماده‌ای که به‌عنوان ضدضربه عمل می‌کند. همچنین اگر انژکتورهای سوخت یا سنسورها خراب باشند و بدون تعمیر آنها از اکتان بوستر استفاده کنید، وجود این ماده روند خرابی این قطعات را تسریع خواهد کرد.